بی هیچ گله و شکایت و توضیح اضافه ای تمام می کنیم این جلسات را. تصور می کنم  این ملت شهید پرور اینروزها دغدغه های بزرگتری از ادبیات دارند.گرانی  زمین و خانه و گوشت و کتاب و کباب!!  همگی اینها مانع از این می شود که بتوانند در چنین جلساتی شرکت کنند. از همان اول هم آن همه اصرار به بنده برای برگزاری این جلسات بیهوده بود و پایانش از آغاز برایم روشن. پرونده ی این جلسات را با شعری از رامیز روشن به پایان می رسانیم.نوروزتان هم پیشاپیش مبارک.

بیوگرافی:  رامیز محمدعلی اوغلو علی‌اف، شاعر کارگردان و داستان‌نویس، متخلص به "روشن" از شاعران آذربایجان است که در سال 1946 به دنیا آمده است. نام روشن را از شخصیتی به‌همین نام از افسانه کوراوغلو به وام گرفته است. در سال 1969 از دانشگاه دولتی جمهوری آذربایجان فارغ‌التحصیل شد و دو سال هم در مسکو فیلمسازی خواند. اشعار او به زبان‌های مختلف ترجمه شده است.شعر "قطار" :

قطاری که از دور دستها می آمد گذشت و ما را ندید

گذشت و دختران منتظر را با دسته های گل ندید

ای قطاری که از دور دستها می آیی

بگو دورها چگونه است

آنجا برگها چگونه گل ها چگونه است

برگهایشان سبز سبز گلهایشان تا زانوست

صحبت مردمانش شبانه روز از شماست

کوههایشان پشت کوههایتان

و دریایشان ادامه دریای شماست

برای آنها هم

دوردستها

سرزمین شماست

.......................................................................................................................................

 کلیسای جامع

ریموند کارور 

ترجمه: فرزانه طاهری

همان مرد کور، دوست قدیمی زنم. بله، خود او داشت می آمد شب را پیش ما بماند. زنش مرده بود. برای همین آمده بود به دیدن قوم و خویشهای زن مرده اش در کانتی کات. از خانه ی همانها به زنم تلفن کرد. با هم قرار و مدارش را گذاشتند. با قطار می آمد،پنج ساعتی توی راه بود و زنم میرفت ایستگاه به استقبالش.

 زنم از ده سال پیش که سه ماه تابستان توی سیاتل برایش کار کرده بود ندیده بودش. اما زنم و این مرد کور تمام مدت تماسشان را با هم حفظ کرده بودند. نوار پر می کردند و برای هم میفرستادند. من چندان مشتاق دیدنش نبودم که برایش دقیقه شماری کنم. من که نمی شناختمش. تازه کور بودنش هم ناراحتم می کرد. کورها را فقط از تو فیلمها میشناختم. توی فیلم آهسته حرکت می کردند و هیچ وقت نمی خندیدند. گاهی هم سگهای مخصوص هدایتشان می کردند. من یکی که چندان خوش نداشتم یک مرد کور بیاید خانه ام... 

غلامحسین ساعدی (گوهر مراد) در سال 1341 (24 دی‌ماه) در تبریز به دنیا آمد، در خانواده‌ای کارمند و به قول خودش اندکی بدحال. ساعدی نوشتن را ابتدا به صورت گزارش و تفسیر در هنگامه‌ی نوجوانی آغاز و با نشریات فریاد، صعود و... همکاری کرد و اولین بار در ارتباط با همین نوشته‌ها به زندان افتاد.

نخستین آثارش را از 1334 در مجلات ادبی به چاپ رساند. او که در ابتدا به عنوان نمایشنامه‌نویسی چیره دست (با نام مستعار گوهر مراد) شهرت یافته بود،‌ با نگارش داستان‌های زیبایی چون «گدا»، «دو برادر» و «آرامش در حضور دیگران»، جایگاه خود را به عنوان یکی از خلاق‌ترین داستان‌نویسان ایران نیز تثبیت کرد.

آثار او دستمایه‌ی برخی از بهترین فیلم‌های بلند سینمای ایران قرار گرفته است، که از جمله‌ی آنها می‌توان فیلم‌های "گاو" (ساخته‌ی داریوش مهرجویی، 1348)، "آرامش در حضور دیگران" (ساخته‌ی ناصر تقوایی، 1349) و "دایره‌ی مینا" (ساخته‌ی داریوش مهرجویی، 1353) را نام برد.

در مرداد 1332 هنگام کودتای 28 مرداد وارد دانشکده‌ی پزشکی تبریز شد و در اواخر سال‌های دانشکده فعالیت هنری و ادبی خود را مجدانه پی گیری کرد. ساعدی در دهه‌ی 40 که دوره‌ای خاص در ادبیات ایران محسوب می‌شود، رشد کرد و به تحصیل خود در رشته روان پزشکی ادامه داد. عمده‌ی فعالیت‌های قلمی ساعدی در حوزه نمایش نامه نویسی است و به همراه تنی چند هم چون بیضایی، رادی و نصیریان پیش زمینه‌ی تئاتر را بینان نهادند. بخش دیگر از نوآوری او در زمینه تئاتر چاپ آثار پانتومیم تحت عنوان لال‌بازی‌هاست. ساعدی در اوایل دهه‌ی 50 گاهنامه‌ی الفبا را به همراه تنی چند منتشر نمود و در سال 56 همزمان با احمد شاملو در چاپ مجله‌ی ایرانشهر در خارج از کشور همکاری می‌کند. بعد از انقلاب نیز داستان‌های او هم چنان در کتاب جمعه، ویژه‌ی هنر و ادبیات چاپ می شد. ساعدی در دهه‌ی 60 از ایران خارج به فرانسه رفت.

او در دوم آذر 1364 به علت خون‌ریزی دستگاه گوارش در فرانسه درگذشت و در گورستان پرلاشز در کنار صادق هدایت به خاک سپرده شد.

آثار:

در زمینه داستان نویسی:

مرغ انجیر (1335) خانه‌های شهر ری (1336) گدا (1341) عزاداران بیل (1343) دندیل (1345) واهمه‌های بی نام و نشان (1346) ترس و لرز (1347) توپ (1347) شب نشینی با شکوه (1349) کور و گهواره (1356) .

در زمینه نمایشنامه:

لیلاج (1336) قاصدک‌ها (1338) کار با فکها در سنگر (1338) شان فریبک (1340) کلاته گل (1340) عروسی (1341) ده لال بازی (1342) انتظار (1343) بهترین بابای دنیا (1344) چوب به دستان ورزیل (1344) پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت (1345) خانه روشنی (1346) دیکته و زوایه (1347) فصل گستاخی (1348) پرواربندان ( 1348) وای بر مغلوب (1349) چشم در برابر چشم (1350) عاقبت قلمفرسایی (1354) آی با کلاه (1357) جانشین (1357) ماه عسل (1357) و ماه نمی‌شنویم (1357) .

ساعدی علاوه بر داستان نویسی و نمایش نامه نویسی تک نگاری‌هایی هم داشته که ایلخچی (1342) و اهل هوا (1345) که یک اثر پژوهشی درباره بیماران می‌باشد، از جمله آنهاست.

 نوشتن و یا گفتن از ساعدی و كارهای ادبی‌اش،‌ به گونه‌ای نوشتن و یا گفتن از نسل خودمان است. نسلی كه هنوز درگیر یافتن چهره‌ی خودش است. ساعدی هرچند پیش از سال 32 درگیر فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی بود ولی حیات مشخص ادبی، سیاسی و اجتماعی او به بعد از سال های32 برمی‌گردد.
در بافت اندیشگی روشنفكران جامعه‌ی ما تا یك دهه بعد از شكست جنبش ملی مصدق و نیز بعد از آن، دو زاویه دید یا دو زاویه برخورد به حیات اجتماعی– سیاسی متمایز از هم خود را نشان می‌دهد. در یكی، تجربه‌های تلخ مبارزاتی پیش از سال های 32 وزن سنگینی دارد و نگرش به جامعه و جهان از صافی آن تجربه شكست می‌گذرد. یاس چیره است بر این اندیشه و اندوه سیمای برجسته ای دارد. و در دیگری، ذهن و اندیشه سرگرم ستیز دوباره علیه خودكامگی و یا علیه هرگونه خودكامگی است. و در نتیجه از امواج امید به فردا و پیروزی سرشار است.

از یک نوشته:

قصه ماهی سياه كوچولو ظاهراً برای بچه‌ها نوشته شده است و جنبه سرگرمی دارد. امّا يك خواننده واقع‌بين خيلی زود روی ديگر سكه را می‌‌بيند و متوجه می‌شود که درسی كه اين قصه برای بزرگتر‌ها دارد خيلی جامع‌تر از اين است كه فقط برای سرگرمی کودکان باشد. به همين دليل هم بود كه مدتی پس از انتشار اين قصه صمد را سر به نيست كردند، آن هم با چه افتضاحی. گفتند که صمد در رود ارس غرق شده است. فعلاً از افتضاحی كه سازمان امنيت در مورد قتل صمد به بار آورده بود بگذريم.

ماهی سياه كوچولو تمام خصوصيات هم نوعان خود را دارد و در شرايطی كه آنها به دنيا آمده‌اند، به دنيا می‌آيد و در همان محيط رشد می‌‌كند. امّا او خصوصيات ممتاز ديگری نيز دارد كه هيچ‌كدام از دوستانش و هم‌بازيهايش ندارند. تفكر، آگاهی، اراده و عصيان چيزهايی هستند كه ماهی سياه كوچولو را از همه ماهی‌های ديگر مجزا می‌‌سازد.

ماجرا با تفكر شروع می‌‌شود. «چند روزی بود كه ماهی سياه كوچولو تو فكر بود و خيلی كم حرف می‌‌زد...» نتيجه «تفكر» اين می‌شود كه جويبار که جاری است بايد به جايی برسد و نمی‌‌تواند درهمان بركه‌ای كه او هست شروع گردد و يا ختم شود. وقتی به اين نتيجه می‌رسد «اراده» او را وامی‌‌دارد كه به فكر يافتن پايان جويبار باشد. او از سكون و گردش هر روزه دور بركه خسته می‌‌شود. در اين مرحله «عصيان» به او می‌‌تازد كه گوش به گفته‌های خام و مصلحت‌آميز آنهايی كه در گندزار بركه پير شده‌اند ندهد. «آخه جانم جويبار كه اوّل و آخر ندارد، همين است كه هست، جويبار هميشه روان است و به هيچ جايی هم نمی‌‌رسد.»

امّا بچه نيم وجبی كه فكر كرده، آگاهی پيدا كرده و اراده عمل دارد، ديگر نمی‌‌تواند با منطق «همين است كه هست» بسازد. لذا می‌‌گويد «مادرجان مگر نه اين است كه هر چيزی به آخر می‌‌رسد، شب، روز، هفته، ماه، سال...» مادر در مقابل ديالكتيك روان بچه عاجز می‌‌شود و از فلسفه به نصيحت رو می‌آورد و می‌‌گويد: «اين حرف‌های گنده گنده را بگذار كنار، پاشو بريم گردش.» مسلماً‌ اگر ماهی سياه كوچولو يك بچه‌ی «با تربيت» و «فهميده» بود حرف مادرش را گوش می‌‌داد. امّا ماهی سياه كوچولو حاضر نبود خود را «محكوم» سرنوشت كند. او می‌‌خواست از تكرار مكررات بگريزد و زندگی ديگری را تجربه كند.

به آهنگ کارتون "بچه های مدرسه ی والت" گوش می دهم و لحظه لحظه ی آن  روزهای خوب از برابر چشمانم می گذرد.بیاد می آورم خودم را و دوستان کوچکم را در آن عصرهای سرد پاییزی؛ پیچیده در این آهنگ... عصرهای دوشنبه دویدن تا خانه برای دیدن " انریکو" و همکلاسی هایش.آن اتاق ساده و آن میز تحریر مرتب.

به راستی چقدر گذشت... چند سال گذشت از آن دخترکی که جمعه ها صبح زود بلند می شد و می رفت کتابخانه ی مرعشی نجفی تا نسخه ی چاپ اول بوف کور هدایت را با آن همه شوق بخواند.چقدر گذشت از روزهای غرق شدن در کویر شریعتی و دست در دست آن معشوق خیالی قدم زدن در باغ ابسرواتوار . به راستی چند روز؟چند شب؟ چند سال گذشت تا رسیدیم به اینجا. به جایی که  همین چند روز پیش وقتی به اجبارِ انجام یک ترجمه ی کاری به کتابخانه ادبیات رفتم  دیگر هیچ کدام از آن کتابها و امید به یادگیری هیچ چیز تازه ای چشمم را روشن نمی کرد.

میان آنهمه کتاب ادبی و هنری و فلسفی نگاه بی تفاوتم رفت به سمت قفسه ی کوچک و  به هم ریخته ی  "ادبیات کودک و نوجوان". شاید اینجا آخرین قسمت این داستان کهنه و شروع قصه ای جدید باشد.جایی که دوباره دلت هوس خواندن "بز بز قندی" و "کدو غل غله زن" می کند.جایی که میان  آنهمه کتاب و مشاهیر مطرح و حرفهای  بزرگ و تهوع آور  چشمت  با اشتیاق  می دود  سمت کتاب کهنه ی ساده و بچگانه ای با عنوان "دفتر خاطرات یک خر" اثر یک نویسنده ی ناشناس فرانسوی که هیچ وقت هیچ جایزه ای نگرفته و هیچ غلطی هم در این دنیا  نکرده.  

آری اینجا بی گمان  آخر خط است . آخر خطی که لا به لای تست های کنکور ارشد ؛  تو را صبح ها ساعت  ۱۱ با شوق  می نشاند پای تلویزیون به تماشای  "دختری به نام نل". بی تردید این تنها برنامه ی به دردبخور این صدا وسیمای کوفتی است.

برای راه اندازی مجدد جلسات رمان خوانی اگر پیشنهاد تازه ای دارید کامنت بگذارید لطفا. خواهشاً یک نفر هم مسئولیت به روز کردن این وبلاگ و برگزاری جلسات را  به عهده بگیرد.

یکی از پیشنهادات مطرح شده این است که این جلسات محدود به رمان خوانی نشود بلکه داستان کوتاه؛ نمایش نامه ؛ و دیگر ژانرهای ادبی نیز در این جلسات بررسی شود.

این پیشنهاد به احتمال زیاد اعمال خواهد شد.منتظر پیشنهادهای دیگر شما هستیم.